excelsior – dispuut van de bovenste plank

Excelsior is een dispuut voor studenten theologie en religiewetenschappen. Als dispuut komen wij samen om ons te verdiepen in interessante vragen en onderwerpen die we tijdens onze studie tegenkomen. Of juist onderwerpen die we missen. Door middel van lezingen, preekoefeningen en thema-avonden gaan we actief met theologie aan de slag. Dit alles gaat gepaard met de nodige gezelligheid, feestjes, borrels en ontspannende activiteiten.

Excelsior is een Theologisch-Litterarisch dispuut. Dit betekent in de praktijk dat wij ons niet laten beperken tot de grenzen van de theologie. Wij laten ons graag inspireren door andere zaken, zoals poëzie, film en muziek, politiek, sociologie, verzin het maar. Het belangrijkste is dat wij ons laten leiden door de interesse van onze leden. Veel avonden staan dan ook in het teken van werk, een scriptie of een fascinerende hobby.

“Excelsior Deo Iuvante” of ‘Hogerop met Gods Hulp’, zoals de naam van ons dispuut luidt. Een ieder geeft hier zijn eigen invulling aan. En binnen ons gezelschap vind je de ruimte om hier vrij over te kunnen praten met studiegenoten.

Met Excelsior het jaar door

Wat je in een jaar uit Excelsior wilt halen, is helemaal aan jou. We komen ongeveer een of twee keer per maand bij elkaar. Als je dus al druk bent met andere activiteiten, kun je daarnaast nog gemakkelijk lid worden bij Excelsior. Ook houden we geen vaste avond in de week aan, waardoor alle leden Excelsior kunnen combineren met een vaste verenigings-, huis-, sport- of muziekavond. De inhoudelijke avonden bestaan meestal uit een lezing of een preek van een lid, oud-lid of gastspreker, waarna we met elkaar doorpraten en discussiëren.

Excelsior in Amsterdam

Van oorsprong komt ons gezelschap uit Utrecht. Daar zijn we in 1870 opgericht. Met het verdwijnen van de hoofdrichting theologie aan de Universiteit Utrecht en de verhuizing van de PThU is Amsterdam stad voor theologen geworden. Daar willen wij natuurlijk bij zijn. Daarom zijn wij meeverhuisd naar Amsterdam en zijn de meeste dispuutsavonden op de PThU.

Excelsior voor jou?

Als je geïnteresseerd bent geraakt in Excelsior, ben je van harte welkom op een van onze avonden. Aan het begin van het jaar hebben we speciale introductieavonden zodat je een goed beeld krijgt van de variatie aan activiteiten die Excelsior onderneemt, maar ook later in het jaar ben je van harte welkom. Kom de sfeer proeven en laat je overtuigen.

Wanneer je overtuigd bent en lid wilt worden van het Theologisch-Litterarisch Studentengezelschap “Excelsior Deo Iuvante”, kun je je inschrijven via het contactformulier. Maar we zouden het nog leuker vinden als je het ons komt vertellen op een van onze avonden. Wil je eerst nog meer informatie? Spreek ons aan op de PThU, mail naar excelsiordeoiuvante.nl of gebruik het contactformulier op onze webstek.

Na je inschrijving volgt er een korte introductietijd waarin je kennis maakt met ons. Deze introductietijd zal worden afgesloten met ons dispuutsweekend ergens in het najaar.

Hopelijk tot snel.

Ontmoeting met ds. Hagop Akbasharian

Vanavond mochten wij ds. Hagop Akbasharian uit Libanon ontvangen. Deze dominee werkt in het christelijke dorp Anjar, in de Bekavallei aan de Syrische grens. Als gevolg van de burgeroorlog in Syrië wordt de omliggende regio, dus ook Anjar, overspoelt door vluchtelingen. En dat zijn voornamelijk moslims.

Door deze ervaringen werden Hagop en de gemeenteleden om de Bijbel op een andere manier te verstaan. Het is namelijk verleidelijk om deze mensen, die vanwege hun geloof zo anders zijn dan jij, links te laten liggen. Maar is dat wel waar het Evangelie toe oproept? Wie is nu eigenlijk jouw naaste? Hagop heeft ons aan de hand van anekdotes en verhalen laten zien hoe door een wisselende context dit verstaan van de Bijbel snel kan veranderen. Het was een bijzonder inspirerende avond!

preekvergadering

Een avond waarop…

  • … we allemaal blij verrast waren door het idee kunst te gebruiken in een preekwerkstuk, als middel om nieuwe ‘vensters’ op een tekst te ontwikkelen, speciaal als de tekst zo bekend is dat je bang bent een afgezaagde preek te maken.
  • … we stilstaan bij de taak van Jozef als vader van Jezus: is het echt zo dat vaders bij de zwangerschap en geboorte van hun kind vaak een beetje buitenspel staan? De eindcriticus waagt het dit uit eigen ervaring te betwijfelen. Een mooie discussie over vaderschap volgt.
  • … we de taak van Jozef proberen te verbinden met onze taak. Heeft iedereen een eigen taak in het leven, en moet je die zelf ontdekken, of kunnen we van een universele taak spreken? Wanneer komen wij zoals Jozef in ongewilde situaties terecht waar we toch een oplossing voor moeten vinden, en hoe vinden we die oplossing dan? Hoe gaan we om met slapeloze nachten-momenten als die van Jozef? Waar mogen we dan loslaten en de zaken op hun beloop laten, en waar moeten we zelf aan de slag? Heeft niet iedereen eigenlijk de taak Jezus ‘een naam te geven’ en zo een plek te geven in het gewone leven?
  • … het ook gaat over wat preken eigenlijk is en wat het idealiter teweeg moet brengen: “ontmoeting van hart tot hart”.

Excelsior ontmoet internationale studenten

Woensdagmiddag 30 oktober, een uur of vijf, kooktijd voor Nederlanders. De balkonnetjes van de bovenste bouwlagen vangen nog net een beetje zon als de kookploeg met een Albert Heijn-tas in iedere hand door de Amsterdamse straten loopt. In de ene tas: pakken boerenkool en een stuk of wat rookworsten. In de andere tas: zakjes voor aardappelpuree, cashewnoten en een grote pot augurken.

Een paar uur later hebben veertien theologiestudenten van over de hele wereld die een paar maanden aan de VU studeren kennis gemaakt met Hollands eten, én met de studenten van Excelsior. We zijn inmiddels in kleine groepjes uiteen gegaan om te praten over een thema dat overal ter wereld belangrijk is: social justice. Hoe komt dat naar voren in de landen waar we vandaan komen, en welke rol kan de kerk daarin spelen? In Zuid-Amerika, de bakermat van de bevrijdingstheologie? In Cuba, waar mensen die zich durven te verzetten tegen het communistisch regime in de cel belanden, of erger? In Hongarije, waar kerk en staat nog zeer met elkaar verweven zijn en het voor de kerk moeilijk is om een eigen standpunt in te nemen? In Zuid-Afrika, waar de kloof tussen arm en rijk met de dag groter wordt? In Nederland, waar de taal van de kerk niet langer aansluit bij de taal van de seculiere meerderheid?

Lastige vragen waar geen kant-en-klare oplossingen voor beschikbaar zijn. Maar we zijn het erover eens dat de rol van de kerk nooit uitgespeeld is. Er is altijd “some kind of urgence”, een situatie in het leven van alledag die een beroep op ons doet. Het delen van onze verhalen maakt ons daar weer extra bewust van.

Kamervergadering ‘God in gebroken wereld in werk’

Een avond waarop

  • … we worden ingewijd in de voor ons onbekende wereld van de tbs-kliniek waar Thea werkt.
  • … Thea vanaf het begin het verschil benadrukt tussen een gewone psychiatrische instelling en een tbs-kliniek. De eerste richten zich in eerste instantie op behandeling van de patiënten, terwijl tbs-klinieken in eerste instantie bedoeld zijn ter bescherming van de samenleving.
  • … we leren dat de medewerkers daarom soms hun ‘hulpverlenersmentaliteit’ opzij moeten zetten.
  • … we horen dat er heel wat voorzorgsmaatregelen worden getroffen voordat een patiënt in een tbs-kliniek op verlof gaat.
  • … het begrip ‘verantwoordelijkheid’ in een ander licht komt te staan, en leren dat het een zeer belangrijke stap in de behandeling is dat patiënten deels of geheel verantwoordelijkheid nemen voor hun daad.
  • … we ook in theologisch opzicht niks te kort komen.
  • … Thea van harte instemt met de theoloog Brown-Taylor die zegt dat er over menselijk gedrag te weinig in termen van ‘zonde’ wordt gesproken: te vaak gaat het alleen maar over medische en juridische aspecten.

Preekvergadering

“Gemeente van onze Jezus Christus…” Best spannend om deze beginwoorden van een preek uit te spreken, zelfs als het groepje ‘kerkgangers’ alleen uit dispuutsgenoten en andere bekende gezichten bestaat. Vandaag was het de beurt aan Thea, die preekte over het verhaal waar het boek Handelingen mee opent; de hemelvaart van Jezus.

Maar een preekvergadering begint eigenlijk pas echt ná het houden van de preek. Dan mag iedereen zijn zegje doen over de voordracht en vragen stellen naar aanleiding van de inhoud. Een paar van die vragen vormen de aanleiding tot verdere discussie. Praktische vragen, zoals: Hoe maak je een goed einde aan een preek? Maar ook ingewikkelde theologische vraagstukken schuwen we niet: Hoe moeten wij als moderne mensen het verhaal van de hemelvaart interpreteren?

Als we er zelf niet goed uitkomen, is er altijd nog de eindcriticus om een nieuw licht te werpen op een lastige vraag. Ditmaal was dat Professor Muis, die de problematiek treffend samenvatte door ons de verwarring van de begrippen ‘wereldbeeld’ en ‘beeldspraak’ uit de doeken te doen. En zo eindigde de avond met tevreden gezichten, niet in de laatste plaats van predicator Thea, die beloofde nog eens rustig te gaan zitten voor de berg vragen die in de loop van de avond door ons waren opgeworpen.

Studieweekend over gebed

In april 2012 hebben we een verloren gegane Excelsior-traditie afgestoft: een weekend lang lezen, luisteren, leren en vooral stevig discussiëren over een theologisch onderwerp. Het Dominicanenklooster in Zwolle bleek de perfecte plaats voor een weekend met als thema ‘gebed’.

We woonden een aantal diensten bij in de kloosterkerk en hebben heel open met elkaar gepraat over wat bidden voor ieder van ons betekent. Onder deskundige leiding van Leonie verdiepten we ons in de functie van gebed in het pastoraat, én waagden we een oefening in de ‘lectio divina’, een techniek van biddend lezen die uit de kloostertraditie stamt. Een avond met broeder Jozef (85) stelde het verheven beeld dat we hadden van het gebedsleven in een klooster behoorlijk bij. Bovendien kon hij zeer boeiend vertellen over gebed bij Thomas van Aquino – meer dan vijftig jaar nadat hij zijn scriptie hierover geschreven had!

Al deze serieuze zaken gaven aanleiding tot zinnige en onzinnige gesprekken tot diep in de nacht bij het licht van vele waxinelichtjes. Uiteindelijk keerden we naar Utrecht terug onder het wakend oog van St. Vincentius de ninja-monnik, een beschermheilige en een inspirerende ervaring rijker!